Moeten hulpverleners zelf in therapie?

Hebben hulpverleners eigenlijk zelf zorg nodig?
De kans is groot dat je ook als hulpverlener vermijdend reageert

of niet meer kritisch genoeg bent

als je zelf onder druk staat

en dat je uit balans raakt.

Veel hulpverleners hebben een zwaar jaar achter de rug.

De enorme wachtlijsten zetten zorg en welzijn onder druk bij cliënten

maar zeker ook bij de hulpverleners zelf.

Wat hebben hulpverleners zelf nodig?
In ons vak zijn we ons eigen instrument. De vraag is dus: hoe hou je "de klank" zo goed mogelijk?

Voor de fun ben ik eens gaan kijken wat je moet doen om een viool in goede conditie te houden en dit is een greep daaruit:

- Wikkel een zachte doek om je viool als extra bescherming. Een zijden doek is ideaal

- Span de haren van de strijkstok nooit te strak op, dat is heel nadelig voor de stok.

- Ontspan de haren van de strijkstok altijd na het spelen.

Ik kan me niet herinneren dat ik in mijn werk ooit zo in de watten gelegd ben als bovenstaande viool.

Wat ik hiermee wil zeggen is dat zorg voor de therapeut minstens zo belangrijk is want zij is violist en viool tegelijkertijd.
    
Leertherapie en experiëntiëel werk zijn mogelijkheden om goed voor jezelf te zorgen en om je “instrument” te stemmen, net zoals intervisie en supervisie.

Welke kaders gebruik ik om te kijken naar welke zorg hulpverleners nodig hebben?
Het perspectief waarmee ik kijk wordt gevormd door Acceptance en Commitment Therapie (ACT). ACT is een vorm van gedragstherapie.

Een ACT-therapeut gaat er van uit dat therapeuten en cliënten in het zelfde schuitje zitten,

dat alle mensen pijn tegen komen in hun leven en ermee worstelen

en dat we allemaal geleerd hebben om uit contact te gaan met dingen die we als te pijnlijk ervaren.

Om met lastige dingen te leren omgaan

is voortdurend ervaringsgericht contact tussen therapeut en cliënt nodig.

ACT beschouwt dit ervaringsgericht contact als een actief element bij het bereiken van  resultaat in de therapie.

Het nut is dubbel:

Als mens helpt dit experiëntiële werk je om om te gaan met je eigen ongemak, je eigen pijn en als therapeut helpt het om de cliënt  te begeleiden zonder dat je eigen pijn in de weg gaat zitten.

Als beginnend therapeut vond ik het erg moeilijk om cliënten te zien lijden en had ik de neiging om te sussen of snel met oplossingen te komen. Ik vind het nog steeds niet gemakkelijk om een ander te zien worstelen maar ik kan tegenwoordig beter dan vroeger handelen vanuit wat de cliënt nodig heeft en beter het tempo van de cliënt respecteren. Tegelijkertijd ben ik zelf minder uitgeput na zware of complexe sessies. In mijn persoonlijke en professionele ervaring beschouw ik (eigen) experiëntieel werk als een krachtig middel, als het hart, dat de rest mogelijk maakt in mijn werk met cliënten.

Wat is experiëntieel werk voor therapeuten?
 - Leren voelen wat het betekent om een accepterende, gedefuseerde, in het hier en nu gegronde, houding te hebben die gestuurd wordt door waarden

- Ervaren hoe het moet zijn voor cliënten om in die pijnlijke worsteling te zitten en hoe moeilijk het is om duurzame gedragsverandering te bewerkstelligen

- Vaardigheden ontwikkelen die je minder reactief en vermijdend maken in contact met (andermans) pijn.

Dit kan, maar hoeft niet, in leertherapie te gebeuren. Ook experiëntieel werk in workshops met collega's wordt al jaren gezien als dé manier om de mens én de therapeut in ons te te helpen om de juiste toon te vinden voor cliënten en voor ons zelf.

Take away message
ACT legt meer nadruk op eigen experiëntieel werk dan gemiddeld in de gedragstherapie.

Experiëntiële workshops waar ruimte is voor het eigen ongemak zijn een goede manier om:
- therapeuten te laten ervaren dat ze niet alleen staan met de druk die ze vaak ervaren om anderen te  

   helpen,  hun twijfels en eventueel hun eigen pijn
- ook de therapeuten zorg te geven  
- zelfzorg te versterken
- een betere therapeut te worden

Geef jij jezelf deze zelfzorg? 

Ik hoop het van harte.

Je kan me altijd contacteren om eens met je te sparren of een experiëntiele workshop wat voor je is.